Cách chơi chứng khoán online cho nhà đầu tư mới!

Nếu bạn đang có nhu cầu tìm hiểu về cách chơi chứng khoán thì bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản nhất. Qua đây, bạn sẽ biết các công việc cơ bản như quy trình mở tài khoản chứng khoán, cách xem bảng giá, cách đặt lệnh mua bán chứng khoán...

Tuy nhiên, bài viết này không hướng dẫn bạn cách đầu tư chứng khoán vì đầu tư chứng khoán và chơi chứng khoán hoàn toàn khác biệt nhau. Chơi chứng khoán nếu không hiểu các vấn đề bản chất phía sau thì không khác nào đánh bạc nhé. Vì vậy, đầu tiên bạn sẽ cần phân biệt đầu tư chứng khoán và đầu cơ (chơi chứng khoán).

Phân biệt đầu cơ và đầu tư chứng khoán

Khái niệm đầu cơ rất phổ biến đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Chắc chắn là bạn đã thường xuyên nghe thấy các tin tức trên tivi, báo chí về việc đầu cơ bất động sản. Bản chất của việc đầu cơ là người ta mua một tài sản nào đó với kỳ vọng là giá trong tương lai sẽ tăng lên. Khi giá tăng cao thì người ta sẽ bán các tài sản đó và thu lời. Ví dụ điển hình là việc sốt đất ở Phú Quốc, Vân Đồn trong năm 2018. Có những người kiếm cả chục tỷ từ việc đầu cơ đất nền, mua đi bán lại để kiếm lời.

Đầu cơ chứng khoán, hay chơi chứng khoán cũng vậy. Tức là bạn mua cổ phiếu có thể dựa theo tin tức nào đó, kỳ vọng là cổ phiếu có sóng tăng giá để bán kiếm lời. Bản chất đầu cơ là hoạt động khá nguy hiểm và thường là nguyên nhân gây ra bong bóng tài sản. Và khi quả bóng này bị thổi quá lớn (ví dụ chứng khoán Việt Nam năm 2006, 2007) thì nó sẽ nổ, khiến nhiều nhà đầu cơ ngậm trái đắng khi mua cổ phiếu đúng đỉnh mà không thể thoát hàng lúc thị trường suy giảm.

Hướng dẫn cách chơi chứng khoán cho nhà đầu tư mới

Hướng dẫn cách chơi chứng khoán cho nhà đầu tư mới

Đầu tư chứng khoán là một quá trình đòi hỏi nhiều công sức nghiên cứu, đánh giá doanh nghiệp mà bạn có dự định mua cổ phiếu/ trái phiếu. Thời gian cho đầu tư thường dài hơn so với đầu cơ. Theo nhà đầu tư huyền thoại Benjamin Graham, đầu tư cần tuân thủ hai nguyên tắc: bảo vệ vốn và sinh lời ổn định lâu dài. Điều quan trọng trong đầu tư cổ phiếu là bạn không kỳ vọng trong thời gian ngắn có thể sinh lời nhờ giá cổ phiếu tăng. Thay vào đó, bạn kỳ vọng doanh nghiệp làm ăn có lãi và tài sản ứng với số cổ phần bạn nắm giữ sẽ tăng liên tục qua các năm.

Cách chơi chứng khoán như thế nào?

Chắc chắn là không có cách nào làm giàu nhanh chóng mà không đi kèm rủi ro. Nếu bạn định chơi chứng khoán (lướt sóng, đầu cơ...) thì rủi ro thua lỗ cũng không ít hơn cơ hội sinh lời. Phần dưới đây là những hướng dẫn cơ bản, giúp bạn biết được cách chơi chứng khoán, cách mua bán cổ phiếu và có những hiểu biết cơ bản về thị trường. Và dĩ nhiên, để chơi chứng khoán thì bạn sẽ cần có một tài khoản chứng khoán.

Thủ tục mở tài khoản chứng khoán thế nào?

Để có thể mua bán chứng khoán thì bạn sẽ cần có một tài khoản chứng khoán mở ở một công ty chứng khoán nào đó. Hầu hết các nhà đầu tư hiện nay thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán qua internet và ứng dụng trên di động.

Thủ tục mở tài khoản chứng khoán thì khá là đơn giản. Bạn có thể tiến hành đăng ký mở tài khoản chứng khoán online (Ví dụ mở tài khoản tại VNDirect, VPBS...). Sau khi hoàn thành thủ tục mở tài khoản online thì bạn in các hồ sơ công ty chứng khoán yêu cầu, kèm theo CMTND photo và gửi tới công ty chứng khoán để hoàn thiện thủ tục.

Ngoài việc mở tài khoản chứng khoán online thì bạn cũng có thể mang theo CMTND tới các công ty chứng khoán để tiến hành mở tài khoản. Công việc chính sẽ là hoàn thành việc điền thông tin vào một đơn yêu cầu mở tài khoản chứng khoán. Sau đó công ty chứng khoán sẽ kích hoạt tài khoản chứng khoán và cung cấp thông tin đăng nhập tài khoản cho bạn. Sử dụng thông tin này bạn có thể đăng nhập tài khoản chứng khoán qua internet, ứng dụng trên di động để giao dịch.

Lưu ý quan trọng nhất ở bước này là bạn cần chọn công ty chứng khoán uy tín, và xem kỹ bảng phí giao dịch. Công ty nào có phí giao dịch càng thấp thì càng tốt. Đây là tiêu chí mình đã đề cập trong bài viết nên mở tài khoản chứng khoán ở đâu tốt nhấtSau khi có tài khoản giao dịch chứng khoán thì bạn có thể nộp tiền vào tài khoản và bắt đầu giao dịch đầu tư hoặc là chơi chứng khoán.

Cách xem bảng giá chứng khoán

Tiếp theo đây mình sẽ hướng dẫn bạn cách xem bảng giá chứng khoán. Để đọc bảng giá dễ dàng, bạn nên lưu ý bốn điểm chính dưới đây. Hình minh họa dưới đây là bảng giá chứng khoán của cổ phiếu có mã là VNL: Công ty cổ phần Logistics Vinalink

Cách xem bảng giá chứng khoán

Cách xem bảng giá chứng khoán

Đầu tiên là mã chứng khoán. Đây là 3 chữ cái viết tắt in hoa đại diện tên công ty. Ví dụ, VNM của Vinamilk hay VCB của Vietcombank. Cafef và Vietstock là hai nguồn phổ biến bạn có thể tham khảo để tra thông tin các công ty theo mã cổ phiếu.

Các từ viết tắt: TC là giá tham chiếu của cổ phiếu, KL nghĩa là khối lượng, TB là trung bình, cuối cùng GT là giá trị. 

Màu sắc: Đỏ là thấp hơn giá tham chiếu, Xanh là giá cao hơn tham chiếu, Vàng nghĩa là giá bằng với giá tham chiếu, Tím là giá trần và Xanh lam là giá sàn. Mỗi lệnh mua và bán ở trên bảng điện tử đều có một mức giá nhất định. Tùy vào việc mức giá này thấp hơn hay cao hơn giá tham chiếu mà lệnh mua/bán đó có màu tương ứng với mô tả ở trên đây. Cuối cùng là các con số trên bảng điện tử bạn cần nhân giá với 1.000 và nhân khối lượng với 10.

Ví dụ cổ phiếu Vinalink trên sàn HOSE sau:

Ở bên bán, ta thấy một lệnh bán màu tím giá trần 16.650đ cho 60 cổ phiếu. Tương tự bên mua, ta thấy một lệnh mua xanh giá 16.000đ cho 10 cổ phiếu. Khối lượng 2, khối lượng 3 là những người mua khác với mức giá sẵn sàng mua thấp hơn. Không khó lắm đúng không bạn? Để đọc bảng giá nhuần nhuyễn hơn, bạn thử làm thêm ví dụ nhé!

Lệnh ATO, lệnh ATC là gì?

Bạn chỉ có thể đặt lệnh ATO (lệnh xác định mức giá đầu ngày giao dịch) và ATC (lệnh xác định mức giá đóng cửa hàng ngày) trên sàn HOSE (Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh). Nếu muốn tìn hiểu thêm thì bạn có thể đọc bài thị trường chứng khoán là gì?. Mỗi phiên giao dịch ATO và ATC kéo dài 15 phút. Thời gian cụ thể là từ 9h-9h15 cho phiên ATO và từ 14h30-14h45 cho phiên ATC.

Khi đặt lệnh ATO và ATC, bạn sẽ không đưa ra mức giá cụ thể. Khi đặt lệnh này, bạn sẵn lòng giao dịch với bất kỳ giá khớp lệnh nào (trong khoảng giữa giá trần và sàn). Trong hai phiên giao dịch, các lệnh ATO, ATC, và lệnh giới hạn sẽ được thực hiện cùng một lúc để sao cho khối lượng khớp lệnh được nhiều nhất.

Chỉ có một mức giá được khớp trong phiên ATO và một mức giá được khớp trong phiên ATC. Vì vậy, nếu bạn đặt lệnh điều kiện (có mức giá xác định trước) trong hai phiên này thì bạn chỉ bán được cổ phiếu khi giá bạn đặt thấp hơn hoặc bằng giá khớp lệnh và bạn chỉ mua được khi giá của bạn đặt mua cao hơn hoặc bằng giá khớp lệnh của phiên.

Nói chung là với nhà đầu tư mới lần đầu chơi chứng khoán thì bạn nên tránh xa lệnh ATO, ATC xa. Chỉ khi nào bạn quen rồi thì hãy sử dụng lệnh này. Tốt nhất là cứ đặt lệnh điều kiện có mức giá chính xác. Khi đó bạn sẽ giao dịch được đúng giá mình muốn.

Lưu ý là trong phiên ATO, ATC những lệnh mua/bán nào có giá ngang hoặc cao/thấp hơn giá này sẽ được thực hiện. Ngược lại, lệnh mua/bán nào có giá thấp/cao hơn giá khớp lệnh sẽ không được giao dịch. Với trường hợp những nhà đầu tư có lượng chứng khoán trong phiên ATO và ATC giao dịch không hết, lượng dư này cũng sẽ bị hủy bỏ.

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?

Giá tham chiếu là giá đóng cửa của phiên giao dịch ngày hôm trước. Dựa trên giá tham chiếu, ta sẽ tính được giá trần và giá sàn của hôm nay theo biên độ giá tăng giảm tối đa theo quy định của pháp luật. Biên độ này giúp bảo vệ nhà đầu tư khỏi ảnh hưởng đầu cơ đột biến. Nó chỉ áp dụng cho cổ phiếu và chứng chỉ quỹ, không áp dụng cho trái phiếu. Cụ thể hơn, mình sẽ nói về biên độ giá sàn HOSE và HNX, kèm theo là hai ví dụ tính giá bên dưới.

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?

Trên HOSE, biên độ giá là 7%. Nghĩa là, giá giao dịch hôm nay không được phép tăng cao hơn hay giảm thấp hơn 7% của giá tham chiếu. Hai mức giá chặn trên và chặn dưới này được gọi là giá trần và giá sàn. Bạn hãy tính giá trần và sàn của cổ phiếu VNL sau:

Trần = TC * 1,07 = 15600 * 1,07 = 16.692 được làm tròn bước giá xuống thành 16.650

Sàn = TC * 0,93 = 15600 * 0,93 = 14.508 được làm tròn bước giá lên thành 14550

Với cổ phiếu giá khoảng 10.000đ – 49.950đ, các quy định giao dịch áp dụng bước giá 50đ để làm tròn giá trần xuống và giá sàn lên. Như vậy, 16692đ thành 16650đ, và 14508đ thành 14550đ.

Trên HNX, biên độ giá quy định là 10%. Bước giá ở mức cố định 100đ cho tất cả mức giá cổ phiếu và 1đ cho quỹ hoán đổi danh mục. Bạn hãy tính giá trần và sàn của cổ phiếu NBW sau:

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là gì?

Trần = TC * 1,10 = 15600 * 1,10 = 17.160 khác 17.100đ

Sàn = TC * 0,90 = 15600 * 0,90 = 14.040 khác 14.100đ

Ta làm tròn 17.160đ thành 17.100đ, đây là giá trần. Tương tự, ta làm tròn 14.040đ thành 14.100đ, tức là giá sàn.

Đặt lệnh mua chứng khoán như thế nào?

Hiện nay, bạn có thể đặt lệnh mua online hoặc đặt tại quầy giao dịch thông qua nhân viên môi giới. Phần lớn các nhà đầu tư hiện nay đều đặt lệnh mua bán chứng khoán online vì nó nhanh, tiện lợi.

Ngoài ra, bạn nên lưu ý rằng lô giao dịch tối thiểu trên HOSE là 10 cổ phiếu và trên HNX là 100 cổ phiếu. Lượng mua trên HOSE là bội số của 10 (ví dụ: 20, 30, 50...) hoặc trên HNX là bội số của 100 (ví dụ: 200, 300...). Những lô có số lượng khác quy định được gọi là lô lẻ và thường sẽ phải thông qua công ty chứng khoán để bán ra.

Khi xem các bảng giá chứng khoán trực tuyến, bạn cần đăng nhập tài khoản của mình thì mới có thể đặt lệnh mua hoặc bán được. Hình dưới đây mô tả cách bạn có thể đặt lệnh mua chứng khoán ở VNDirect.

Tìm tới menu và tìm chức năng đặt lệnh

Tìm tới menu và tìm chức năng đặt lệnh

Điền mã cổ phiếu, mức giá và số lượng bạn muốn mua

Điền mã cổ phiếu, mức giá và số lượng bạn muốn mua

Ngoài cách đặt mua này thì mình thường dùng cách nhanh hơn là click đúp vào mức giá tương ứng trên bảng điện để tiến hành đặt lệnh mua bán rất tiện lợi. Sau khi click đúp thì mình sẽ sửa các thông tin mức giá mong muốn, khối lượng giao dịch.

Đặt lệnh bán chứng khoán như thế nào?

Tương tự như khi bạn đặt lệnh mua, bạn có thể đặt lệnh bán online hoặc tại quầy giao dịch chứng khoán. Lô giao dịch tối thiểu vẫn là 10 (trên HOSE) và 100 (trên HNX). Bạn có thể bán theo hai bội số này. Ngoài ra, bạn cũng có thể chia nhỏ số lượng muốn bán ở mức giá khác nhau. Ví dụ, chia 200 cổ phiếu ra thành 100 bán giá 15.000đ, và 100 bán giá 16.000đ...

Lưu ý là khi mua hoặc bán chứng khoán bạn nên ưu tiên lệnh thường. Đây là loại lệnh có mức giá xác định và giao dịch mua/bán tương ứng của bạn sẽ không bị cao hơn/thấp hơn mức giá này. Lệnh thường là loại lệnh chỉ có hiệu lực trong mỗi phiên và sẽ được giải tỏa sau khi hết phiên giao dịch.

Tìm hiểu thông tin về công ty ở đâu?

Dù bạn đầu tư hay chơi chứng khoán thì một công việc luôn rất quan trọng là tìm hiểu thông tin về công ty bạn định mua cổ phiếu. Các thông tin này bạn có thể tìm thấy dễ dàng thông qua website của công ty, mục quan hệ cổ đông/ nhà đầu tư. Ngoài ra, có rất nhiều nguồn thông tin tổng hợp khác như ở Cafef, Vietstock, cophieu68...

Điền mã trên Cafef để tra thông tin cổ phiếu

Điền mã trên Cafef để tra thông tin cổ phiếu

Diễn đàn chứng khoán F319 cũng có rất nhiều thông tin hữu ích nhưng bạn lưu ý là báo chí hay diễn đàn cũng luôn là những kênh được người khác sử dụng để tung hỏa mù với mục đích lái giá cổ phiếu theo hướng có lợi cho họ. Vì vậy, dù đọc thông tin ở đâu thì cũng luôn cần có sự bình tĩnh sáng suốt xem xét cẩn thận trước khi đưa ra quyết định đầu tư, mua bán cổ phiếu.


1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...