Cổ phiếu ITA: Quá nhiều lùm xùm để cân nhắc đầu tư

Cổ phiếu ITA là cái tên dính quá nhiều lùm xùm trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Và nếu bạn có ý định mua cổ phiếu ITA để đầu tư, hãy cân nhắc những phân tích, nhận định về cổ phiếu ITA ở nội dung bài viết này.

Có nên đầu tư cổ phiếu ITA?

Có nên đầu tư cổ phiếu ITA?

Bà Đặng Thị Hoàng Yến: Chủ tịch của ITA

Nói đến cổ phiếu ITA, chắc chắn là không thể không nhắc tới bà Đặng Thị Hoàng Yến, vị chủ tịch của tập đoàn ITA từ năm 1993 tới nay. Sự nghiệp kinh doanh, chính trị của bà Yến cũng thăng trầm như giá cổ phiếu ITA vậy. Năm 2011, bà từng trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XIII nhưng đã bị bãi nhiệm chưa đầy một năm sau đó.

Có điều khá trùng hợp là kể từ sau khi bị bãi nhiệm đại biểu quốc hội thì hoạt động kinh doanh của ITA cũng liên tục gặp vấn đề. Bà Yến sau đó cũng không còn xuất hiện trên truyền thông. Và từ năm 2013 dù nắm giữ chức chủ tịch của ITA, nhưng bà Yến không xuất hiện ở các cuộc họp Đại hội cổ đông thường niên của công ty. Phải tới năm 2020 khi mà việc họp cổ đông của ITA được tổ chức online (do dịch covid) thì bà Yến mới xuất hiện.

Theo thông tin tại Wikipedia thì vào Tháng 9/2019, bà Đặng Thị Hoàng Yến, trong giấy tờ khởi kiện là Tiến sĩ Maya Dangelas, là công dân Mỹ từ năm 2005, hiện sống tại Hoa Kỳ thuê bốn công ty luật đại diện để kiện ông Nguyễn Tấn Dũng với cáo buộc là "hồi còn giữ chức thủ tướng, ông đã hủy bỏ bất hợp pháp thỏa thuận xây dựng, sở hữu và vận hành Dự án Nhiệt điện Kiên Lương (tỉnh Kiên Giang), Việt Nam".

Điều này cho thấy nhiều thông tin cho rằng bà Yến đã không cư trú ở Việt Nam từ năm 2013 là hoàn toàn có cơ sở.

Dự án Nhiệt điện Kiên Lương: Chưa biết bao giờ mới có hồi kết

Một phần lớn tài sản của ITA hiện bị chôn vùi ở dự án Nhiệt điện Kiên Lương mà chưa biết bao giờ mới có tiến triển. Theo báo cáo tài chính của ITA, tại ngày 30-6-2020, ITA ghi nhận khoản đầu tư vào CTCP Đầu tư và Phát triển năng lượng Tân Tạo (TDEC) và CTCP Năng lượng Tân Tạo 2 (TEC 2), với giá trị lần lượt gần 1.753 tỷ đồng và 418 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ITA còn có các khoản phải thu từ TEDC với số tiền xấp xỉ 1.368 tỷ đồng.

Như vậy có thể thấy, số tài sản dính tới dự án Nhiệt điện Kiên Lương mà ITA đang ghi nhận trên báo cáo tài chính là khoảng 3.539 tỷ VNĐ, chiếm tới 34% tổng tài sản của ITA. Các báo cáo kiểm toán gần nhất, kiểm toán cũng đã lưu ý loại trừ những vấn đề này ra khỏi ý kiến kiểm toán của mình.

Khu đất dự án Nhiệt điện Kiên Lương 1.

Khu đất dự án Nhiệt điện Kiên Lương 1.

Có một điều rất đáng chú ý với Dự án Nhiệt điện Kiên Lương mà báo Đầu tư đã thống kê Theo báo cáo 1488/UBND-KTTH của UBND tỉnh Kiên Giang (tháng 9/2017) thì các chi phí của chủ đầu tư dự án mới chi khoảng gần 80 tỷ phục vụ cho các công tác giải phóng, san lấp mặt bằng. Xem Tại đây

Như vậy, phần vốn góp rất lớn của ITA vào dự án nhiệt điện Kiên Lương chưa rõ tới lúc này đã được đầu tư vào những hạng mục nào ngoài các khoản chi ít ỏi để giải phóng mặt bằng. Khả năng thu hồi của nó thực sự là một dấu hỏi lớn sau khi Dự án nhiệt điện Kiên Lương bị loại khỏi Quy hoạch điện VIII của thủ tướng chính phủ.

Nhiều khoản tạm ứng khó hiểu

Báo cáo tài chính của ITA có rất nhiều khoản tạm ứng khó hiểu. Các khoản tạm ứng cho các bên liên quan với số dư lên tới 1.258 tỷ. Các khoản tạm ứng này đều là các khoản chi ra nhưng không được hưởng lãi. Ví dụ như ITA có khoản tạm ứng cho Đại học Tân Tạo hơn 500 tỷ VNĐ. Trong khi đó từ năm 2019 tới nay, Đại học Tân Tạo liên tục gom mua cổ phần ITA và đã mua tới hơn 41 triệu cổ phiếu ITA.

Việc đại học Tân Tạo có tiền nhưng không trả các khoản nhận tạm ứng từ ITA mà lại đi mua cổ phần ITA phục vụ cho đầu tư thì rõ ràng nhà đầu tư có thể nghi ngờ là trong trường hợp này tiền của cổ đông ITA bị điều chuyển sang để phục vụ lợi ích của các cổ đông khác bên Đại học Tân Tạo (trong đó có bà Đặng Thị Hoàng Yến). Nhiều công ty liên quan khác cũng được ITA tạm ứng với số tiền khủng mà các cổ đông của ITA gần như không hề có, hoặc chỉ có một lợi ích cổ phần rất nhỏ trong các công ty liên quan đó.

ITA có quá nhiều khoản tạm ứng khó hiểu không phục vụ lợi ích cổ đông

ITA có quá nhiều khoản tạm ứng khó hiểu không phục vụ lợi ích cổ đông

Và dĩ nhiên, số dư các khoản tạm ứng này lại càng phải đặt dấu hỏi lớn trong bối cảnh ITA chỉ có số dư tiền khoảng 80 tỷ. Rõ ràng nếu ban lãnh đạo của ITA cho rằng cổ phiếu ITA bị định giá thấp hơn giá trị thực thì việc chi tiền mua cổ phiếu quỹ sẽ thực sự là một việc làm ý nghĩa hơn là mang tiền đi tạm ứng cho những bên khác không phục vụ lợi ích của cổ đông ITA.

Có nên mua cổ phiếu ITA?

Với mức vốn hóa hiện tại khoảng 4.000 tỷ, cổ phiếu ITA được bán dưới giá trị sổ sách. Mức vốn hóa của ITA chỉ khoảng 40% giá trị sổ sách, điều này đã phản ánh phần nào các vấn đề khó khăn liên quan tới dự án Nhiệt điện Kiên Lương. Mặc dù ban lãnh đạo vẫn thường khẳng định sẽ tìm mọi cách để xin được đưa lại dự án trở vào quy hoạch nhưng khả năng có thể triển khai rõ ràng là rất thấp, đặc biệt là với năng lực tài chính hiện tại của ITA.

Hoạt động kinh doanh chủ lực còn lại của ITA là triển khai các dự án bất động sản khu công nghiệp. Có thể dự án khu công nghiệp Tân Đức được ban lãnh đạo kỳ vọng rất lớn về triển vọng trong tương lai, nhưng bản thân là một nhà đầu tư cá nhân tôi không có nhiều khả năng đánh giá về dự án này. Với rất nhiều câu hỏi và vấn đề chưa được giải đáp, lời khuyên của tôi với các nhà đầu tư có ý định mua cổ phiếu ITA lúc này là hãy bình tĩnh mà quan sát thật kỹ trước khi quyết định.